چطور در زمستان شرایط پرورش را مدیریت کنیم تا افت تولید به حداقل برسد؟ با شروع فصل پاییز و زمستان، نگهداری مرغ‌های تخمگذار به توجه بیشتری نیاز دارد. کوتاه‌شدن طول روز، کاهش دمای محیط و تغییر شرایط سالن می‌توانند بر سلامت گله و میزان تولید تخم‌مرغ تأثیر بگذارند. در این شرایط، مدیریت صحیح نور، تغذیه، آب آشامیدنی و تهویه اهمیت زیادی دارد.
اگرچه کاهش تولید تخم‌مرغ در فصل سرما همیشه قابل پیشگیری نیست، اما با رعایت اصول پرورش و توجه به نیازهای گله می‌توان از بسیاری از مشکلات جلوگیری کرد. در این مطلب، مهم‌ترین نکات نگهداری مرغ تخمگذار در زمستان را بررسی می‌کنیم.
نغمه تورنگ طلایی؛ همراه شما در مسیر پرورش و تولید
با عرضه مرغ تخمگذار بومی گلپایگانی و مرغ تخمگذار صنعتی در سنین مختلف، برای انتخاب و تأمین طیور متناسب با نیاز کسب‌وکار شما در کنار هستیم.
📞 مشاوره و سفارش: 09126070959 و 09128890800
آیا تخمگذاری مرغ‌ها در زمستان کاهش پیدا می‌کند؟
بله، ممکن است تولید تخم‌مرغ در فصل زمستان کاهش یابد؛ اما این اتفاق برای تمام گله‌ها به یک اندازه رخ نمی‌دهد. یکی از عوامل مهم، کوتاه‌شدن طول روز و کاهش ساعات دریافت نور است. نور بر چرخه تولیدمثل مرغ اثر می‌گذارد و تغییر برنامه روشنایی می‌تواند میزان تخمگذاری را تحت تأثیر قرار دهد.
از طرف دیگر، مرغ‌ها در محیط سرد ممکن است انرژی بیشتری برای حفظ دمای بدن خود مصرف کنند. اگر خوراک دریافتی و شرایط نگهداری با نیاز آن‌ها متناسب نباشد، بخشی از انرژی موردنیاز برای تولید تخم‌مرغ تأمین نخواهد شد.
سن مرغ، نژاد، مرحله تولید، وضعیت سلامت و کیفیت جیره غذایی نیز در میزان تخمگذاری نقش دارند. بنابراین، برای حفظ تولید در زمستان نباید فقط روی گرم‌کردن سالن تمرکز کرد؛ بلکه لازم است شرایط پرورش به‌صورت یک مجموعه هماهنگ مدیریت شود. برای آشنایی با تجهیزات گرمایشی ضروری در سالن مرغداری کلیک کنید.
مهم‌ترین نکات نگهداری مرغ تخمگذار در زمستان
جلوگیری از نفوذ باد سرد به محل نگهداری مرغ‌ها
در روزهای سرد، ورود مستقیم باد به محل استراحت مرغ‌ها می‌تواند باعث ایجاد تنش و نامناسب‌شدن شرایط نگهداری شود. به همین دلیل، پیش از شروع زمستان باید درها، پنجره‌ها و منافذ سالن بررسی شوند و از وزش مستقیم باد به سمت گله جلوگیری شود.
با این حال، جلوگیری از ورود باد سرد به معنای بستن کامل منافذ تهویه نیست. هوای داخل سالن باید به‌اندازه کافی تعویض شود تا رطوبت، گردوغبار و گازهای ناشی از فضولات تجمع پیدا نکنند. تهویه نامناسب، حتی در هوای سرد، می‌تواند کیفیت هوای سالن را کاهش دهد و سلامت مرغ‌ها را به خطر بیندازد.
حفظ بستر خشک و کاهش رطوبت اضافی
خشک‌ماندن بستر در زمستان اهمیت زیادی دارد. رطوبت ناشی از آبخوری‌ها، فضولات و تهویه ناکافی می‌تواند شرایط نامناسبی برای گله ایجاد کند. بستر مرطوب همچنین ممکن است زمینه بروز مشکلات بهداشتی را فراهم کند.
برای مدیریت بهتر بستر، آبخوری‌ها باید مرتب بررسی شوند، قسمت‌های خیس در صورت نیاز تعویض شوند و وضعیت تهویه به‌طور منظم مورد توجه قرار گیرد. مدیریت دما و رطوبت نیز باید متناسب با نوع سالن، سن و شرایط گله انجام شود. برای آشنایی بیشتر با این موضوع می‌توانید مقاله اصول کنترل دما و رطوبت در سالن مرغداری در فصول مختلف را مطالعه کنید.
برنامه نوردهی مرغ تخمگذار در فصل زمستان
یکی از مهم‌ترین اقدامات برای حفظ تخمگذاری در زمستان، مدیریت صحیح روشنایی سالن است. با کوتاه‌شدن روزها، مدت دریافت نور طبیعی کاهش پیدا می‌کند و این تغییر می‌تواند بر عملکرد تولیدمثلی مرغ‌های تخمگذار اثر بگذارد.
تنظیم اصولی ساعات روشنایی
در گله‌های تخمگذار، برنامه نوردهی باید متناسب با سن مرغ‌ها، مرحله تولید و دستورالعمل پرورشی آن‌ها تنظیم شود. استفاده از نور مصنوعی می‌تواند به حفظ برنامه روشنایی در روزهای کوتاه زمستان کمک کند؛ اما افزایش خودسرانه ساعات نوردهی لزوماً باعث افزایش تولید نمی‌شود.
نکته مهم این است که برنامه روشنایی تا حد امکان منظم باشد. تغییرات ناگهانی در مدت یا شدت نور می‌تواند به گله تنش وارد کند. همچنین مرغ‌ها به دوره تاریکی برای استراحت نیاز دارند؛ بنابراین نباید برای افزایش تولید، روشنایی را بدون برنامه و به‌صورت مداوم ادامه داد.
در مرغداری‌های صنعتی، بهتر است تنظیم برنامه نوردهی بر اساس راهنمای پرورشی سویه مورد استفاده و با نظر متخصص انجام شود. در گله‌های کوچک‌تر نیز باید به تغییرات رفتار، مصرف خوراک و روند تولید توجه کرد.
تغذیه مرغ تخمگذار در زمستان چه تفاوتی دارد؟
تغذیه مناسب یکی از پایه‌های اصلی حفظ تولید تخم‌مرغ در فصل سرماست. با کاهش دمای محیط، نیاز انرژی مرغ‌ها ممکن است افزایش پیدا کند؛ با این حال، میزان این افزایش به شرایط سالن، نژاد، وزن بدن، میزان تولید و کیفیت خوراک بستگی دارد. به همین دلیل، جیره غذایی باید بر اساس نیاز واقعی گله تنظیم شود.
تأمین انرژی و مواد مغذی موردنیاز
خوراک مرغ تخمگذار باید انرژی، پروتئین، اسیدهای آمینه، ویتامین‌ها و مواد معدنی موردنیاز را در اختیار پرنده قرار دهد. در فصل زمستان، بررسی میزان مصرف خوراک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا اگر مرغ‌ها به‌اندازه کافی غذا نخورند، ممکن است نتوانند نیازهای نگهداری بدن و تولید تخم‌مرغ را هم‌زمان تأمین کنند. استفاده از خوراک کامل و متناسب با مرحله تولید، معمولاً از تغییرات خودسرانه جیره مطمئن‌تر است. افزودن مقدار زیاد غلات یا خوراک‌های نامتوازن ممکن است تعادل مواد مغذی را برهم بزند و در بلندمدت بر تولید اثر منفی بگذارد.
نقش کلسیم و پروتئین در تولید تخم‌مرغ
کلسیم برای تشکیل پوسته تخم‌مرغ ضروری است و تأمین ناکافی آن می‌تواند کیفیت پوسته را کاهش دهد. پروتئین و اسیدهای آمینه نیز در تولید تخم‌مرغ و حفظ وضعیت بدنی مرغ نقش دارند. در زمستان، تغییر جیره باید با توجه به نیازهای تغذیه‌ای گله انجام شود، نه صرفاً به دلیل سردشدن هوا. اگر کاهش تولید یا افزایش تخم‌مرغ‌های دارای پوسته ضعیف مشاهده شد، بررسی کیفیت خوراک و تعادل مواد مغذی ضروری است.
تأمین آب آشامیدنی در روزهای سرد
آب‌رسانی در فصل سرما گاهی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد؛ درحالی‌که مرغ تخمگذار برای حفظ سلامت و تولید به دسترسی دائمی به آب تمیز نیاز دارد. آبخوری‌ها باید به‌صورت روزانه بررسی شوند تا از یخ‌زدگی آب، گرفتگی مسیرها یا آلودگی آن جلوگیری شود. کاهش دسترسی به آب می‌تواند مصرف خوراک و میزان تخمگذاری را نیز تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، حتی در روزهای بسیار سرد، کنترل آبخوری‌ها و اطمینان از دسترسی تمام مرغ‌ها به آب اهمیت دارد.
چگونه در زمستان از افت تولید تخم‌مرغ جلوگیری کنیم؟
برای حفظ عملکرد گله در فصل سرما، لازم است چند اقدام مدیریتی به‌صورت هم‌زمان انجام شوند. مهم‌ترین اقدامات عبارت‌اند از:
-
ثبات در برنامه نوردهی: ساعات روشنایی را متناسب با مرحله تولید تنظیم کنید و از تغییرات ناگهانی بپرهیزید.
-
کنترل مصرف خوراک و آب: هرگونه کاهش غیرعادی در مصرف این دو مورد را جدی بگیرید.
-
ثبت میزان تولید روزانه: تعداد تخم‌مرغ‌های تولیدشده را ثبت کنید تا تغییرات تولید در مراحل اولیه شناسایی شوند.
-
جلوگیری از تنش‌های محیطی: جابه‌جایی غیرضروری، ازدحام و تغییرات ناگهانی شرایط نگهداری می‌توانند بر عملکرد گله اثر بگذارند.
-
رعایت بهداشت سالن: نظافت آبخوری‌ها و دانخوری‌ها، مدیریت بستر و کنترل وضعیت تهویه باید به‌صورت مستمر انجام شود.
-
بررسی کیفیت تخم‌مرغ: تغییر در کیفیت پوسته، اندازه تخم‌مرغ یا تعداد تخم‌مرغ‌های شکسته می‌تواند نشانه‌ای از نیاز به بررسی شرایط گله باشد.
بهتر است اطلاعات مربوط به تولید، مصرف خوراک و آب و وضعیت سلامت مرغ‌ها در یک دفتر یا فایل ثبت شود. مقایسه این اطلاعات در طول هفته‌ها به مرغدار کمک می‌کند تغییرات غیرعادی را زودتر تشخیص دهد و پیش از شدت‌گرفتن مشکل، علت آن را بررسی کند.
اشتباهات رایج در پرورش مرغ تخمگذار در زمستان
برخی تصمیم‌های نادرست با هدف محافظت از مرغ‌ها در برابر سرما گرفته می‌شوند، اما ممکن است نتیجه معکوس داشته باشند. یکی از اشتباهات رایج، بستن کامل منافذ سالن برای جلوگیری از ورود هوای سرد است. این کار می‌تواند باعث افزایش رطوبت و تجمع گازهای نامطلوب شود. راهکار مناسب، جلوگیری از کوران مستقیم هوا در کنار حفظ تهویه کافی است.
اشتباه دیگر، تغییر ناگهانی برنامه نوردهی یا افزایش بی‌برنامه ساعات روشنایی با هدف بالا بردن تولید است. چنین تغییراتی باید با توجه به شرایط گله انجام شوند. همچنین نباید به دلیل سردشدن هوا، مقدار خوراک را بدون بررسی نیاز واقعی مرغ‌ها افزایش داد یا جیره متعادل را با غلات جایگزین کرد. بی‌توجهی به آب آشامیدنی و مرطوب‌شدن بستر نیز از مشکلاتی است که در روزهای سرد ممکن است جدی‌تر شود.
در نهایت، هر نوع کاهش تخمگذاری را نباید فقط به سرما نسبت داد. اگر تولید افت کرده است، لازم است عوامل تغذیه‌ای، نوری، محیطی و بهداشتی به‌صورت جداگانه بررسی شوند. برای آشنایی با سایر عوامل مؤثر بر تولید می‌توانید مقاله «چرا مرغ تخم نمی‌گذارد؟ بررسی دلایل اصلی» را نیز در سایت مطالعه کنید.
چه زمانی افت تخمگذاری در زمستان نیاز به بررسی تخصصی دارد؟
اگر میزان تخمگذاری به‌صورت ناگهانی کاهش پیدا کرد یا این تغییر با کم‌شدن مصرف خوراک و آب، بی‌حالی، علائم تنفسی، تغییر غیرعادی مدفوع یا افزایش تخم‌مرغ‌های دارای پوسته نامناسب همراه بود، نباید همه این علائم را به هوای سرد نسبت داد.
در چنین شرایطی، بررسی وضعیت سالن، کیفیت خوراک و آب و شرایط سلامت گله ضروری است. در صورت مشاهده علائم بیماری یا افت شدید تولید، بهتر است از دامپزشک یا متخصص بهداشت و پرورش طیور کمک گرفته شود. تشخیص به‌موقع علت مشکل می‌تواند از گسترش بیماری و واردشدن خسارت بیشتر به گله جلوگیری کند.
جمع‌بندی
پرورش مرغ تخمگذار در فصل سرما به مدیریت هماهنگ نوردهی، تغذیه، آب آشامیدنی، تهویه و بهداشت سالن نیاز دارد. کوتاه‌شدن روزها و کاهش دما می‌توانند بر میزان تولید اثر بگذارند، اما با رعایت اصول نگهداری و بررسی منظم وضعیت گله می‌توان از بسیاری از مشکلات پیشگیری کرد.
انتخاب طیور سالم، تأمین خوراک متناسب با نیاز گله و فراهم‌کردن شرایط مناسب نگهداری، در تمام طول سال اهمیت دارد و در زمستان توجه بیشتری می‌طلبد. نغمه تورنگ طلایی نیز در حوزه پرورش، عرضه و تأمین انواع طیور فعالیت دارد و امکان ارسال محصولات خود به نقاط مختلف کشور را فراهم می‌کند.
