پرورش اردک حرفه‌ای، فقط به نژاد و سن مناسب ختم نمی‌شود؛ مهم‌ترین رکن موفقیت، تغذیه اصولی در دو دوره طلایی است: دوره رشد (از هفته ۴ تا ۱۸) و دوره پیش از تخم‌گذاری (هفته ۱۸ تا ۲۴). اشتباه در این دو مرحله می‌تواند تعداد تخم‌ها را تا ۴۰ درصد کاهش دهد و رشد اردک‌ها را متوقف کند.

در این مقاله از نغمه تورنگ طلایی (مرجع تخصصی فروش جوجه اردک در سنین و نژادهای مختلف)، قدم به قدم یاد می‌گیرید:

• اردک در هر سنی چه مقدار و چه نوع خوراکی نیاز دارد؟

• نسبت پروتئین، کربوهیدرات و مواد معدنی چگونه باید باشد؟

• تفاوت تغذیه اردک گوشتی با اردک تخم‌گذار چیست؟

• چه مکمل‌هایی قبل از تخم‌گذاری اجباری هستند؟

اگر می‌خواهید بازدهی گله خود را دو برابر کنید، تا انتها همراه باشید.

 

چرا تغذیه در دوره رشد، آینده تخم‌گذاری را تعیین می‌کند؟

دوره رشد (از ۴ هفتگی تا ۱۸ هفتگی) زمانی است که اسکلت، عضلات، اندام‌های داخلی و سیستم ایمنی اردک در حال تکامل نهایی است. اگر این دوره دچار کمبود پروتئین، کلسیم یا انرژی شوید:

• اردک‌ها کوتوله و بیمار می‌شوند.

• بلوغ جنسی به تأخیر می‌افتد.

• تعداد تخم در سال اول کاهش چشمگیری می‌یابد.

• ریزش پر و کندی رشد رخ می‌دهد.

نکته طلایی: تغذیه رشد را هرگز با جیره آغازین (۰ تا ۴ هفته) یا جیره تخم‌گذاری اشتباه نگیرید. هر دوره جیره مخصوص خود را دارد.

 

 

جدول نیازهای تغذیه‌ای اردک در دوره رشد (هفته ۴ تا ۱۸)

در ادامه یک جدول استاندارد برای نژادهای رایج اردک (پکنی، مولارد، مسکویی و رامانی) ارائه شده است:

توجه: اگر اردک از نژادهای گوشتی‌مَحض (مثل مولارد) است، می‌توانید پروتئین را تا ۱۷ درصد هم برسانید. برای اردک‌های آینده تخم‌گذار (مثل مسکویی ماده)، همین جدول دقیقاً استاندارد است.

 

نحوه خوراک دهی در دوره رشد (بر حسب سن)

هفته ۴ تا ۸ – انتقال تدریجی از جیره آغازین

در این سن، دستگاه گوارش اردک هنوز کامل نشده است.

• روزهای ۱ تا ۳: ۷۵ درصد جیره آغازین + ۲۵ درصد جیره رشد

• روزهای ۴ تا ۷: ۵۰ درصد – ۵۰ درصد

• از روز ۸: ۱۰۰ درصد جیره رشد

مقدار خوراک روزانه: حدود ۸۰ تا ۱۲۰ گرم به ازای هر اردک (بسته به نژاد). بهتر است همیشه دانخوری نیمه پر باشد.

هفته ۹ تا ۱۸ – دوره رشد اصلی

در این مرحله، اردک‌ها اشتهای بالایی دارند.

• جیره رشد خالص با پروتئین ۱۵ درصد.

• مقدار خوراک روزانه: ۱۳۰ تا ۱۸۰ گرم (برای نژاد پکنی) – برای مسکویی ۱۰۰ تا ۱۲۰ گرم کافی است.

هشدار: چاق شدن بیش از حد در این دوره، باعث افت شدید تخم‌گذاری در آینده می‌شود. اگر اردک‌ها خیلی چاق شدند، انرژی جیره را ۲۰۰ واحد کالری کاهش دهید.

 

تغذیه قبل از تخم‌گذاری (هفته ۱۸ تا ۲۴) – نهایت دقت

از هفته ۱۸ به بعد، دختران گله شما در حال آماده‌سازی رحم (اویداکت) و تخمدان برای تولید تخم هستند. جیره پیش از تخم‌گذاری (Pre-Lay Diet) سه هدف اصلی دارد:

1. افزایش کلسیم برای ساخت پوسته تخم

2. حفظ وزن بدن بدون چربی اضافی

3. آماده‌سازی سیستم ایمنی برای استرس تخم‌گذاری

تغییرات کلیدی در جیره پیش از تخم‌گذاری

چرا انرژی را کم می‌کنیم؟ برای اینکه اردک بیش از حد چاق نشود. چاقی مانع شروع تخم‌گذاری می‌شود.

نحوه انتقال از جیره رشد به پیش از تخم‌گذاری

انتقال ناگهانی باعث اسهال و استرس می‌شود. برنامه پیشنهادی:

• هفته ۱۸: ۷۵ درصد جیره رشد + ۲۵ درصد جیره پیش از تخم

• هفته ۱۹: ۵۰-۵۰

• هفته ۲۰: ۲۵ درصد جیره رشد + ۷۵ درصد جیره پیش تخم

• از هفته ۲۱ به بعد: ۱۰۰ درصد جیره پیش از تخم (تا زمان تخم‌گذاری کامل)

پس از مشاهده اولین تخم، به جیره تخم‌گذاری (با کلسیم ۳.۵ تا ۴ درصد) تغییر دهید.

 

تفاوت تغذیه نژادهای مختلف اردک در دوره رشد و پیش تخم

تورنگ طلایی تأمین‌کننده انواع نژادهاست؛ هر نژاد نیاز خاص خود را دارد:

اردک پکنی (Pekin)

• رشد خیلی سریع دارد.

• در دوره رشد حتماً پروتئین ۱۶ درصد لازم دارد.

• پیش از تخم‌گذاری به کلسیم بالاتر (۲.۵ درصد) نیاز دارد چون تخم‌های درشت‌تری می‌گذارد.

اردک مسکویی (Muscovy)

• دوره رشد طولانی‌تر (تا ۲۲ هفته).

• جیره رشد با پروتئین ۱۴ درصد کافی است (چاق شدن در این نژاد مضر است).

• پیش از تخم‌گذاری نیاز به انرژی بالاتر (۲۸۰۰ کیلوکالری) دارد.

اردک مولارد (Moulard)

• بیشتر گوشتی است، اما اگر برای تخم استفاده شود.

• دوره رشد: پروتئین ۱۷ درصد، انرژی بالا.

• پیش تخم: کلسیم ۲ درصد برای جلوگیری از پوسته نازک.

نکته از تورنگ طلایی: هنگام خرید اردک حتماً سن دقیق و نژاد را اعلام کنید تا برنامه تغذیه اختصاصی برای گله شما ارسال شود.

 

مکمل‌های ضروری در دوره قبل از تخم‌گذاری

تنها دان کافی نیست. این مکمل‌ها را از هفته ۱۸ به بعد حتماً اضافه کنید:

۱. مکمل کلسیم (پوسته صدف یا سنگ آهک)

• به صورت آزاد در کنار دان قرار دهید.

• مقدار: ۲ الی ۳ گرم به ازای هر اردک در روز جدا از جیره.

۲. ویتامین D3

بدون ویتامین D3، کلسیم جذب نمی‌شود. از مکمل‌های مخصوص طیور حاوی ۳۰۰۰ واحد بین‌المللی در هر کیلوگرم استفاده کنید.

۳. نمک و مواد معدنی (پرمیکس)

• حتماً از پرمیکس مخصوص اردک (نه مرغ) استفاده کنید، زیرا نیاز مس و سلنیوم اردک متفاوت است.

۴. آب تمیز و خنک – همیشه و بدون وقفه

اردک‌ها در دوره پیش تخم حدود ۲ برابر دوره رشد آب می‌خورند. تشنگی به مدت ۴ ساعت، تخم‌گذاری را یک روز به تأخیر می‌اندازد.

 

اشتباهات رایج در تغذیه اردک (که گله شما را نابود می‌کند)

1. دادن جیره مرغ تخم‌گذار به اردک: میزان مس در جیره مرغ برای اردک سمی است.

2. کم کردن پروتئین زودهنگام: قبل از هفته ۱۸ هرگز پروتئین را زیر ۱۴ درصد نبرید.

3. افزایش ناگهانی کلسیم: کلسیم بالای ۱ درصد در دوره رشد باعث نارسایی کلیه می‌شود.

4. خوراک نامرغوب یا کپک زده: آفلاتوکسین در یک هفته کل گله را از بین می‌برد.

5. نادیده گرفتن تغییر فصل: در زمستان نیاز انرژی اردک ۱۰ درصد افزایش می‌یابد.

 

برنامه عملی هفتگی برای یک پرورش‌دهنده حرفه‌ای